Czym jest folklor?

Folklor to inaczej twórczość ludowa, element kultury charakterystyczny dla zbiorowości społecznej zamieszkującej określony region. W jego skład wchodzą obrzędy, zwyczaje, muzyka i taniec, mowa, stroje czy rękodzieło. W Polsce do dnia dzisiejszego możemy znaleźć kilka grup etnicznych, które przywiązują dużą wagę do tradycji i pielęgnują swój folklor.

Chyba najbardziej popularnym jest folklor góralski, może to dlatego, że w przeciwieństwie do innych kultywuje się go na co dzień. Jego centrum jest Zakopane. Wybierając się w góry z pewnością spotkamy się z charakterystycznymi stronami, gwarą i wyborną kuchnią. W ramach folkloru góralskiego wyróżnić możemy kilka grup, które szczycą się własnym słownictwem i odmiennym strojem, przy czym najbardziej znanym jest strój podhalański. Góralska gwara cechuje się mocnym akcentem na pierwszą sylabę i nieco odmiennym wymawianiem niektórych głosek. Kuchnia nie zmienia się tu od wieków a jej najpopularniejszym elementem jest oscypek, ser produkowany z owczego mleka.

Kolejnym rozpoznawalnym nie tylko w Polsce, ale i na świecie jest folklor łowicki. Obejmuje on region historycznego księstwa łowickiego. Większości z nas kojarzy się z kolorowymi strojami. Powstały one w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku i przez lata znacznie ewoluowały, głównie dzięki młodym kobietom, które chciały ciągle upiększać swój strój. Bogate rękodzieło tego obszaru to przede wszystkim wycinanka łowicka oraz pająk. Ta pierwsza to kompozycja tworzona z kolorowego papieru, gdzie jego mniejsze kawałki nakleja się bezpośrednio na większe elementy. Dominują w niej motywy roślinne – duże kwiaty a także zwierzęce, głównie koguty. Natomiast pająki niegdyś wykonywane były z gliny, papieru kolorowego i słomy. Obecnie wykorzystuje się właściwie tylko słomę, bibułę i nici.

Centralna część północnej Polski to tereny zamieszkałe przez Kaszubów. Posiadają oni swój własny język kaszubski, który nie jest uznawany za gwarę i może być zdawany na egzaminie maturalnym. To właśnie z tym regionem kojarzone są piękne hafty polskie. Występuje w nich tylko siedem kolorów, do których należy żółty, czerwony, czarny, zielony oraz trzy odcienie niebieskiego. Kompozycja roślinna to motyw przewodni tego haftu, często uzupełniany przez figury geometryczne. Choć Kaszubi uważają się za odrębną grupę etniczną, często podkreślają swoje przywiązanie do Polski. Opisane tu trzy najbardziej rozpoznawalne polskie folklory z różnych terenów kraju to tylko mały wycinek bogatej tradycji kultywowanej przez Polaków od wielu wieków.

haftyKoronkirękodziełowycinankiwyroby artystyczne